ฟังดูหัวขอเรื่องน่าตลกว่า"ส้ม" ซึ่งเป็นพืชจะสื่อสารกับเจ้าของสวนซึ่งเป็นมนุษย์ได้อย่างไร การสื่อสาร

ของต้นไม้นั้นมีอยู่เสมอซึ่งหากไม่ได้สังเกตก็จะไม่สามารถเข้าใจได้ว่าต้นไม้กำลังสื่อสารอะไรกับเรา ส่วนมาก

การจับการสื่อสารที่ต้นไม้ส่งถึงเรานั้นจะทำให้เรารู้ว่าต้นไม้ต้องการปัจจัยการผลิตอะไรมากกว่าเหตุผลอื่นใด

เพราะต้นไม้จะถือว่าเป็นสิ่งมีชีวิตที่ทำกิจกรรมกับการสะสมพลังงานแสงอาทิตย์เป็นพลังงานเคมีโดยจัดองค์

ประกอบธาตุอาหารเป็นหลัก การที่ต้นไม้สื่อสารกับเราก็เพื่อที่จะต้องการปัจจัยการผลิตหรือแสดงผลของสภา

วะสมดุลภาพในต้นการสังเกตสีใบ  ความเขียวเข้มเป็นมันวาวของใบนั้นคือ "ส้ม"สื่อสารกับเราเรื่องของความ

สมบูรณ์ของใบและต้น  แต่หากใบแสดงอาการใบเหลืองใบซีดใบด่างใบลายแสดงว่า "ส้ม"มีการขาดธาตุอา-

หารจนทำให้เกิดการติดขัดของกระบวนการจึงเห็นลักษณะดังกล่าว เพราะกระบวนการต่าง ๆ ในพืชจะเกิด

และดำเนินไปแบบเป็นขั้นเป็นตอนและมีการส่งผ่านตามกลไก เปรียบเสมือนโซ่จักรยานที่ต้องทำงานไปทีละ

ข้อของโซ่เพื่อฉุดดึงเฟืองล้อรถให้หมุนต่อไปได้แต่หากโซ่ข้อใดข้อหนึ่งขาดรถก็ต้องหยุดเช่นกันจนกว่าจะ

ซ่อมข้อที่ขาดเสียก่อน  เช่นเดียวกัน หากกระบวนการต่าง ๆ ภายในพืชกำลังดำเนินอยู่ แต่หากขาดธาตุตัวใด

ตัวหนึ่งไปกระบวนการก็จะหยุดชะงักที่ตำแหน่งนั้นและรอจนกว่าจะได้ธาตุนั้นมากระบวนการจึงเกิดเต่อไป

ได้กระบวนการเกิดหยุดชะงักบ่อยๆ ก็จะทำให้เกิดการสะสมสิ่งที่พืชยอมรับไม่ได้หรือเกิดโทษจึงผลผลิตต่ำ

และคุณภาพไม่ดีเท่าที่ควร  การมีธาตุอาหารที่เพียงพอและสมดุลจะทำให้พืชสื่อสารกับเราเป็นสีสันและความ

มันวาวของผิว  นอกจากจะสังเกตด้วยการเห็นแล้ว การได้กลิ่น รสชาติก็เป็นอีกส่วนหนึ่งในการสื่อสารของพืช

มีต่อเราเช่นการสังเกตว่าส้มผลที่กำลังเก็บเกี่ยวอยู่ในปัจจุบันมีรสชาติตรงตามพันธุ์หรือไม่ก็มีโอกาสปรับแก้

ในรุ่นที่จะติดตามมากในอนาคตอีก 2 เดือนถัดไปได้ทันยกตัวอย่างเช่นหากพบว่าส้มโชกุนมีรสชาติเปรี้ยวก็

ต้องเพิ่ม โพแทสเซียมให้มากขึ้น และหากรสชาติหวานจืดก็ต้องเพิ่ม ไนเตรท โพแทสเซียม และหากมีรสขม

ก็ต้องเพิ่ม แคลเซียมโบรอน และหาพบสีเนื้อและน้ำไม่ส้มจัดก็ต้องเพิ่ม แมกนีเซียมและหากพบอาการน้ำค้าง

ไส้ก็ต้องเพิ่มคอปเปอร์และหากพบอาการเปลือกเห่อหัวขาว ผลนิ่ม ก็ต้องเพิ่ม แคลเซียม โบรอน แมกนีเซียม

จนเพียงพอกับการจัดสมดุลไนโตรเจนการสังเกตและรับสารจากพืชดังกล่าวทำให้เจ้าของสวนสามารถจัด

การกับปัญหาที่กำลังเกิดขึ้นและจะต้องเกิดขึ้นเหมือนกันในรุ่นที่จะเก็บเกี่ยวต่อไปดังคำกล่าวที่ว่า

 "ดูที่ผลรุ่นพี่รู้ถึงผลรุ่นน้อง"